Phim kinh dị tác động tới tâm lý và sức khỏe tâm thần như thế nào? | Safe and Sound

Phim kinh dị có thể khiến tim đập nhanh, hồi hộp và sợ hãi, dù người xem biết những nguy hiểm trên màn ảnh không diễn ra ngoài đời thực. Với một số người, trải nghiệm này đem lại cảm giác phấn khích; với người khác, nó có thể gây lo âu hoặc ảnh hưởng đến giấc ngủ. Vậy phim kinh dị tác động đến tâm lý như thế nào, và ai nên thận trọng khi xem?

Vi Nguyễn Duy Minh | Chuyên viên - Ứng dụng chăm sóc sức khoẻ tinh thần Safe and Sound

Trung tâm Nghiên cứu Sức khỏe Cộng đồng và Phát triển

1. Vì sao phim kinh dị khiến cơ thể phản ứng như gặp nguy hiểm?

Phim kinh dị sử dụng âm thanh, hình ảnh, nhịp dựng và tình tiết bất ngờ để tạo cảm giác hồi hộp, sợ hãi. Dù người xem hiểu rằng câu chuyện là hư cấu, não bộ vẫn có thể phản ứng với những tín hiệu đe dọa bằng cách kích hoạt trạng thái cảnh giác.

Trong lúc xem, nhịp tim và nhịp thở có thể tăng, cơ bắp căng lên và sự chú ý tập trung vào những gì đang diễn ra trên màn hình. Các phản ứng này liên quan đến hệ thống đáp ứng căng thẳng của cơ thể. Mức độ phản ứng khác nhau tùy từng người, nội dung phim và bối cảnh xem.

Cảm giác sợ hãi trong môi trường mà người xem cho là an toàn đôi khi tạo ra sự phấn khích sau khi bộ phim kết thúc. Tuy nhiên, không phải ai cũng cảm thấy thích thú; một số người có thể tiếp tục căng thẳng hoặc khó bình tĩnh trở lại.

Ảnh 1: Phim kinh dị khơi gợi cảm giác sợ hãi

2. Phim kinh dị ảnh hưởng đến sức khỏe tâm thần như thế nào?

2.1. Có thể làm tăng cảm giác lo âu

Những cảnh bạo lực, đe dọa hoặc hù dọa bất ngờ có thể khiến người xem giật mình và trở nên cảnh giác hơn trong một khoảng thời gian. Với người vốn dễ lo lắng, đang chịu căng thẳng hoặc có trải nghiệm sang chấn, một số nội dung có thể gợi lại cảm giác bất an.

Điều này không có nghĩa phim kinh dị chắc chắn gây ra rối loạn lo âu. Tác động phụ thuộc vào mức độ nhạy cảm, trải nghiệm cá nhân, loại phim và trạng thái cảm xúc trước khi xem. Nếu bạn thường xuyên thấy hoảng sợ, ám ảnh bởi hình ảnh trong phim hoặc khó trở lại trạng thái bình thường, hãy cân nhắc dừng xem và lựa chọn nội dung nhẹ nhàng hơn.

2.2. Có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ

Ảnh 2: Phim kinh dị có thể gây khó ngủ

Xem phim có nhiều cảnh căng thẳng ngay trước giờ đi ngủ có thể khiến một số người khó thư giãn, chậm đi vào giấc ngủ hoặc gặp ác mộng. Hình ảnh đáng sợ đôi khi vẫn xuất hiện trong suy nghĩ sau khi màn hình đã tắt, nhất là khi người xem tiếp tục xem lại cảnh phim hoặc đọc nội dung liên quan.

Giấc ngủ có vai trò quan trọng đối với cảm xúc và sức khỏe tâm thần. Nếu nhận thấy mình khó ngủ sau khi xem, bạn nên tránh xem nội dung gây kích thích sát giờ đi ngủ, dành thời gian thư giãn và hạn chế tiếp tục tiếp xúc với những hình ảnh khiến bản thân bất an.

2.3. Có thể đem lại trải nghiệm cảm xúc tích cực với một số người

Không phải mọi tác động của phim kinh dị đều tiêu cực. Một số người thích cảm giác hồi hộp trong bối cảnh họ cảm thấy an toàn, hoặc cảm thấy nhẹ nhõm khi câu chuyện kết thúc. Việc cùng bạn bè xem phim cũng có thể tạo cơ hội chia sẻ cảm xúc và gắn kết.

Dù vậy, trải nghiệm này không giống nhau ở tất cả mọi người. Không nên xem phim kinh dị như một phương pháp điều trị các vấn đề sức khỏe tâm thần. Đặc biệt, việc tự đặt mình vào nội dung gây sợ hãi không thay thế liệu pháp tiếp xúc được xây dựng và hướng dẫn bởi chuyên gia.

3. Ai nên thận trọng khi xem phim kinh dị?

Bạn nên cân nhắc lựa chọn nội dung phù hợp hoặc tránh xem nếu phim thường khiến mình:

  • Lo lắng, hoảng sợ hoặc căng thẳng kéo dài sau khi xem.
  • Khó ngủ, gặp ác mộng hoặc sợ ở một mình.
  • Nhớ lại trải nghiệm đau buồn hoặc sang chấn.
  • Bị ảnh hưởng đáng kể đến tâm trạng, sinh hoạt hay khả năng tập trung vào ngày hôm sau.

Người đang trải qua giai đoạn căng thẳng, có triệu chứng lo âu hoặc gặp khó khăn về giấc ngủ nên chú ý phản ứng của bản thân. Không có một quy tắc chung rằng tất cả người có vấn đề tâm lý đều phải tránh phim kinh dị; điều quan trọng là nhận biết giới hạn và tác động thực tế đối với mình.

4. Làm thế nào để xem phim kinh dị an toàn hơn?

Nếu bạn vẫn muốn thưởng thức thể loại này, hãy thử một số cách sau:

  • Chọn nội dung phù hợp: Đọc trước phân loại độ tuổi và cảnh báo nội dung nếu bạn nhạy cảm với bạo lực hoặc hình ảnh gây sợ.
  • Tránh xem sát giờ ngủ: Dành thời gian thư giãn sau khi xem, nhất là khi bạn dễ gặp ác mộng.
  • Xem trong môi trường khiến bạn thấy an toàn: Có thể xem cùng người thân hoặc bạn bè nếu điều đó giúp bạn thoải mái hơn.
  • Dừng lại khi cần: Bạn không cần cố xem hết bộ phim nếu nhận thấy mình quá căng thẳng.
  • Quan sát phản ứng sau khi xem: Nếu cảm giác sợ hãi hoặc mất ngủ kéo dài, hãy tạm ngừng thể loại này và tìm hỗ trợ nếu cần.

5. Khi nào nên tìm hỗ trợ chuyên môn?

Nếu lo âu, ác mộng hoặc khó ngủ kéo dài, tái diễn và ảnh hưởng đến cuộc sống hằng ngày, bạn nên trao đổi với chuyên gia tâm lý hoặc nhân viên y tế phù hợp. Chuyên gia có thể giúp bạn tìm hiểu nguyên nhân và lựa chọn cách hỗ trợ dựa trên nhu cầu cá nhân.

Phim kinh dị có thể là một hình thức giải trí với người này nhưng gây khó chịu cho người khác. Hãy tôn trọng phản ứng của bản thân, không ép mình phải xem để chứng minh sự can đảm và tìm kiếm hỗ trợ khi những cảm xúc khó chịu không tự giảm đi.

Với sự phối hợp giữa Bác sĩ Tâm thần -  Chuyên gia tâm lý và ứng dụng Công nghệ trong chăm sóc sức khỏe tinh thần, dịch vụ tư vấn/tham vấn Safe and Sound tự hào tiên phong hỗ trợ bạn “Tự phát hiện sớm - Sơ cứu cảm xúc tức thời - Hỗ trợ đồng hành dài hạn”.

Nếu bạn nghi ngờ mình gặp vấn đề tâm lý, hoặc muốn biết thêm thông tin về dịch vụ tham vấn - tư vấn tâm lý, bạn có thể liên hệ tới HOTLINE 0964 778 911 (Điện thoại/Zalo, 24/7) để được giải đáp và hỗ trợ trong thời gian sớm nhất! 

CÁCH THỨC ĐẶT LỊCH HẸN tham vấn/tư vấn trực tuyến hoặc trực tiếp với chuyên gia

Safe and Sound - thuộc Viện Ứng dụng Công nghệ Y tế (IMT)

Tài liệu tham khảo

World Health Organization. Mental health: strengthening our response. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/mental-health-strengthening-our-response

Xem thêm:

Rối loạn lo âu là gì?

Thoát khỏi nỗi sợ hãi sau sang chấn tâm lý: Hướng dẫn tự phục hồi cùng chuyên gia

: Phim kinh dị tác động tới tâm lý và sức khỏe tâm thần như thế nào? | Safe and Sound